Bir Metin Kazan Kitabı: Hakikati Bulma Çabası

dibace.net/Zamanın İzinde dijital dergisi yazarlarından Metin Kazan‘ın “Hakikati Bulma Çabası” isimli çalışması kısa bir süre önce Bir Kitap Yayınevi tarafından okuyucuyla buluşturuldu. Yazar dibace.net/Zamanın İzinde’de 2021 Ocak ayında yayınlanan “Dibace: Kültür Penceresi” adlı yazısında burada yazdığı makalelerin kitaplaştıracağını duyurmuştu. Doğrusu aylarca hatta yıllarca yayınevlerinde bekletilen kitaplar olduğunu duyan biri olarak kitabın bu kadar kısa sürede yayınlanacağını tahmin etmemiştim. Bu muvacehede uzun süre basılmayı kitaplar yayınlandıktan sonra ne yazarın ne de kitabı bekleyen okuyucunun heyecanı kalıyor. Bu açıdan Bir Kitap Yayınevi ve bu kitabın doğumunda dibace.net/Zamanın İzinde dergisinin gayret ve emeklerini takdir etmek gerekir.

Şimdi dibace ve Bir Kitap Yayınevi’nin hakkını teslim ettikten sonra “Hakikati Bulma Çabası”na geçelim. Kitabı elime alır almaz benim açımdan iki olumlu mesajla karşılaştım. Birincisi, yazarın başarılarla dolu öğrenim hayatı, mesleki başarıları ve öğrenmeye olan iştiyakı… Bu bir okuyucu olarak bize ilham verici durum. İkincisi, araştırmacı yazar Metin Kazan‘ın yılların emeği olan ilmini  okuyucuya infak etmesi; hak, hakikat, adalet arayışında bir yazarın hâl diliyle böyle bir davranış sergilemesinden daha güzel bir hareket olamaz zaten. Zira riyanın, konforun sıçrama yaptığı modern zamanlarda “infak, nifakın  panzehiridir.”  Yazar böyle bir davranış sergileyerek belki de saatlerce dinleyeceğimiz bir sohbet veya devireceğimiz ciltlerce kitaplardan daha büyük bir mesaj vermiş oluyor. Ki  bütün kitapların, sözlerin öyle veya böyle bir şekilde okuyucuya mesaj vermesi gerekir değil mi? Yazar bu eylemiyle okuyucusunu önemsemiş, bu davranışıyla örnek olmuştur.

Evet İslam coğrafyası olarak kitapsızlıktan kırılmak üzereyiz. aslında çok fazla kitap basılıyor, okumadan çok yazılıyor, neredeyse herkesin bir kitabı var ama yazılanlar, söylenenler sadra şifa olmuyor. İşte yazar kitapsızlıktan kırıldığımız bu ortamda kitabını hak ve hakikat yolundaki büyük insanlar gibi hiçbir karşılık beklemeden, ilminden, tecrübesinden infak ediyor. Biz de  bu hakikat yolcusunun unutulmayacak çabasına, gayretine bir göz atalım.

“Hakikati Bulma Çabası” hak, adalet ve özgürlük üzerine temellenen felsefe yazınları, sosyoloji yazınları, şahsiyet yazınları ve özgün denemeler olmak üzere dört bölümden oluşuyor. Sağlam metinler var kitapta. 

Felsefe Yazınları

Kazan’a göre “insan hayatın anlamını yitirmiştir”. Yitirilen anlamı bulmak için “genel anlamda, İslam felsefesinde bütün yaratılmışların vücutları ve güzellikleri Allah’ın ezeli ve ebedi varlığına nispetle gölge gibidir. Kainatta bütün güzellikler Allah’ın isimlerinin ve sıfatlarının özelliklerini gösterir. Tüm bu güzellikler sonuçta Allah’ın zatının sonsuz güzelliğine bakar” diyor. Metin Kazan’ın metinlerinde vurguladığı şey: “Hakikat üzerine odaklanmayan bir akıl, ömür açmazların ve aymazlıkların kurbanı olur.” Zira“hayatın anlamı üzerine arayış hiç bitmez bir ömür sürer. Anlam arayışında netice elde edenler felsefe kültürünü kazanırlar” Bu açıdan yazarımıza göre “anlam üzerine yapılan her türlü çaba onurludur ve değerli olmalıdır.” Kur’an’ da “düşünmüyor musunuz?”, “akletmiyor musunuz?” “artık düşünmez misiniz?” gibi onlarca soru sormuyor mu?

Bu bölümde Ayetlerle yoğrulmuş düşünmeye ve akletmeye yönelik öğütlerin yer aldığı metinler karşılıyor okuyucuyu.

Sosyoloji Yazınları

Hakikat yolcusu Kazan, jurnalci zihniyeti, giriş şartları bozuk memur zihniyetini hakkaniyetli bir şekilde eleştiriyor ve ehliyetin, liyakatin önemine vurgu yapıyor. Bununla birlikte yaşama, toplum olma ve adaletli davranmanın bilincini aşılıyor. Herkesin farklılığına rağmen birlikte güven içinde yaşayabileceğimiz ulus birliği ve bunun bir neticesi neticesi olan siyasal örgütlenmeyi sağlamanın elzemliğini…

Sosyoloji yazılarında yerli yabancı birçok düşünürün görüşleri ve hukuk teorileri yer almakta olup bir önceki başlıkta olduğu gibi gerçekliği, hakkı ve hakikati arama yolundaki gayret burada da söz konusu. Zaten insanlık tarihi boyunca bütün felsefi, sosyolojik ve dini(ğaybi) teori, ekol ve düşünceler gerçekliği bulmaya  bulmayı öncelemiştir. En ateist, nihilist görüşler bile bu yöndedir.

Şahsiyet Yazınları

Kazan’ın sosyoloji ve felsefe yazılarından sonra kalem oynattığı bir diğer alan da şahsiyet yazılarıdır. Mustafa Kemal, Şehbenderzâda Filibeli Ahmet Hilmi, Muhammed İkbal, Sadi Şirazi, Mehmet Âkif Ersoy, Ali Fuat Başgil… gibi şahsiyetler bu bölümde yer almaktadır. Biz Mehmet Âkif ile ilgili zikredilenlerden kesitler sunarak bir diğer bölüme geçiş yapacağız: “Âkif, dert insanı… Hüznü, erdemi ile buluşturmuş bir şair. Kalbinde feryat, derin duygular, şiirinde âhu efgan… Onu bu kadar üzen ve derin düşündüren nedir? “Gurbettir; çöken İslam’a, İslam’ın diyarında” diyet tarif ettiği “dert” nedir?

İslam ile insan arasına “mesafelerin” girmiş olması ‘inandım’ diyen insanın perişan durumu ve İslamla İslam diyarlarının gurbet yaşıyor oluşudur.”

Özgün Denemeler

“Hakikatı Bulma Çabası“ndan anladığımız kadarıyla iman, özgürlük adalet, hak birbirinden ayrılmaz bir bütündür. Birini yitirdiğimiz vakit diğerlerini de er veya geç yitireceğiz. Hakikatin heba olmaması için sürekli kurcalayan, eleştiren bir  mümeyyiz beynin olması gerekir.

Yazar ayrıca bu bölümde “Böyle Buyurdu Hukuk” adlı Mustafa Everdinin kitabının “değer yargılarının hak, hakikat ve adalet bilinci üzerine kurulmasına sebep unsur” olarak okuduğu eleştirel ilk kitap olduğunu itiraf ediyor. Bunu okuyunca Malcolm X’in “İnsanlar bir kitap ile hayatlarının değişeceğine inanmıyorlar” sözüne olan inancımız pekişti diyebilirim.

********

Kitabın arka kapağından: “İnsanın, içinde yaşadığı hayatta birçok psikolojik çelişkiler ortaya çıkabiliyor. İdealleri ile gerçek dünyanın eylemleri arasındaki uyumsuzluklar, ciddi bilişsel çelişkiler oluşturuyor. Çözümlenmesi gerekli ikilemler, insanı son derece mutsuz ve rahatsız ediyor. İnsan, eğer bu sorunları çözmezse çelişki içinde yaşamak insanda özgüven sorunu doğuruyor. Belki ben de bunları aşmak, bilişsel çelişkileri gidermek için tüm bu deneme yazılarını yazmış olabilirim. Çünkü insan ya varolan davranışlarını inancı doğrultusunda değiştirmeli ya da davranışlarına uygun bir inanç ideal benimsemeli.”

* Bizi kitapla buluşturan Av. Metin Kazan, dibace.net, Bir Kitap Yayınevi  üçlüsüne teşekkürler.

Abdulvahap SERT

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir