Mantar tabancası, küçük büyük top çeşitleri, topaç/deleme, çatapat, naylon bebek, naylon gözlük, naylon ve cam gülle/gulle/misket/bilye gibi iki elin parmak sayısını bulmayacak kadar oyuncak ancak bulunurdu çarşıda. Onları da herkes almazdı. Bu durumda erkek çocuklar da kız çocuklar da oyuncaklarını ya kendileri yapardı ya da anneleri, babaları…
Babalar daha çok uçurtma veya kızak yapımında yardım ederlerdi; bir de ayakçak yaparken ayak basılacak takozları yerli yerine çakamayan oğluna yardım ederlerdi, o kadar. Anneler de kızlarına içi çaput veya talaş doldurularak bez bebek yapar, bebeklere elbise dikerdi. Geri kalan oyun aletlerini, yıllarca çocukları mahallede oynatan eğlendiren, eğiten oyun aletlerini çocukların kendileri yapardı.
Bunlara rağmen ender de olsa bazı babalar vardı ki oğullarına bizleri kıskandıracak kadar güzel kızak, sopanın önünde at kafası, arkasında tekeri olan at, üzerine binip süreceği kadar mükemmel üç tekerlekli bisiklet, yeni yürümeye başlayan çocuğuna kağnıcak, kılıç-kalkan-hançer yaparlardı.
Birbirine bakarak, yapılmış birini örnek alarak çalışmalara başlar ve bir şekilde yaparlardı. Böylece hem el becerileri gelişir hem çekiç, çivi, ip, iğne iplik, tel, lastik, düğme gibi araçları kullanmayı, dahası onları amacına uygun hale getirmeyi öğrenirlerdi.
Lime lime olmuş bezleri, kırıntıları veya çok eski çorapları bir çorabın içine koyarak top yapmak…
Karpuz kabuğundan ve pancardan kağnı, araba, bisiklet yapmak…
Karpuz kabuğunu küçük parçalara bölüp suda kaydırmak…
Tahtadan küçük bir teker ve uzun bir sopa ile araba yapmak.. Bu arabanın sopasının başına tahtadan oyulmuş at başı ekleyerek at yapmak ve ata biniyor gibi binip sürmek…
İnce ve kuru çıtaları yıldız gibi birleştirip kağıtla kapladıktan sonra bir de kuyruk ekleyerek uçurtma yapmak..
Eski kağıtlardan, gazete parçalarından külah ve şakşak yapmak…
Eski kauçuk ayakkabılarla, köşeleri düzlenmiş tenekelerle, naylon leğenlerle, ağaç ya da tahta parçaları ile kızak yapmak…
Bezlerden (içine kırpıntı veya talaş koyarak) bebe yapmak…
Evcik oyunu için ceviz kabuğundan kap-kacak, iki üç kibrit kutusunu iç içe geçirerek divan, bez parçaları ve pamukla yatak yorgan vs yapmak…
Söğüt dalından düdük kavlatmak, kamıştan kaval (dilli düdük) yapmak…
Kızlar bir de bu mevsimlerde henüz açmamış, ama açmaya hazır GELİNCİKLERLE GELİN YAPARLARDI. Anneleri bir tarafta yapraklarını az limon tuzu eritilmiş suya koyarak güneşte şurubunu çıkartırken kızlar, birkaç tane gelin yapardı…
O zaman çocukların el becerileri daha gelişmişti; olaylara, hayata, oyuna, insana bakışları çok daha doğaldı…
Arif BİLGİN
Son Yorumlar